Artikelen met de Tag "woorden"

Fouten in tekst: vergeeft je lezer je?

Gepubliceerd door Suzanne Meijles

Het liefst schrijf ik perfecte teksten. Foutloos. Maar ook ik maak regelmatig fouten. Ik maak even snel iets af, en dan, hup, de digitale brievenbus uit. Niet veel later valt mijn blik precies op dat vergeten woord of die letter die daar niet moet staan. Zijn die fouten onvergefelijk?

Wat is eigenlijk een perfecte tekst? Natuurlijk is dat een tekst zonder fouten. Maar een perfecte tekst is meer dan dat. Een perfecte tekst brengt precies die boodschap bij je lezer over die jij in gedachten had toen je hem schreef. Is dat voor elke lezer gelijk? Waarschijnlijk niet.

Dat brengt me op de vraag: ‘wat is fout’? Is het woord ‘beeetje’ fout, omdat ik één keer te veel de letter ‘e’ aansloeg? Ja, feitelijk gezien wel. Maar neemt mijn lezer me dat kwalijk?

Er zijn verschillende wetenschappelijke onderzoeken gedaan naar het effect van spelfouten. Een mooi overzicht daarvan geeft Floortje Westerburgen in haar artikel op Tekstblog. De resultaten geven geen eenduidig antwoord op de vraag welk effect spelfouten hebben op teksten.

Kort samengevat laten Kloet, Renkema en Van Wijk (2003)   zien dat taalfouten vooral invloed hebben op de begrijpelijkheid van de tekst. Maar uit onderzoek van Yvonne Harm (2008) blijkt dat taalfouten ook een negatief effect hebben op de geloofwaardigheid van de zender en de tekst.

Effect van fouten in direct-mails

Interessant is het onderzoek van Jansen (Onze Taal, 2010) naar het effect van fouten in spelling, zinsbouw en woordvormen in direct-mails. Daaruit bleek dat de zinsbouwfouten (‘de meisje’ bijvoorbeeld) een veel zwaarder negatief oordeel met zich meebrachten dan de spelfouten.

Bij vervolgonderzoek van Jansen werden alleen d/t-fouten opgenomen. Toen bleek de helft van de (hoogopgeleide) proefpersonen, de fouten niet eens op te merken! En de andere helft die de fouten wel zag, gaf geen negatiever oordeel dan de personen die de spelfouten niet hadden gezien….

Jansen besluit zijn betoog overigens wel met de opmerking dat een direct-mailing niet te vergelijken is met een sollicitatiebrief: deze worden op een andere manier gelezen.

Hoe komt het eigenlijk dat we spel- en typefouten niet altijd zien? Ook psychologen onderzoeken leesgedrag. Uit onderzoek van Frisby (1979) blijkt dat lezers meer kijken naar woordbeeld dan naar de afzonderlijke letters van een woord. Kinderen die leren lezen, lezen elke letter: v – i – s en daarna maken ze er een woord van: ‘vis’.

Als je eenmaal kunt lezen, heb je niet meer alle letters van een woord nodig om het te kunnen herkennen. Dan springen je ogen van tekstblok naar tekstblok.

Kijk maar eens naar de onderstaande zinnen:

In Afrika leefde een olxfxnt die Elmo heette. Elke dag stond hij op om met de
een gxrxffe te ontbjiten in het grotedierenbos.

Waarschijnlijk kostte het je geen enkele moeite om de bovenstaande tekst te lezen. De x’en in olifant en giraffe vulden je hersenen als vanzelf aan. Heb je ook gezien dat in het woord ‘ontbijten’ de ‘i’ en de ‘j’ waren omgedraaid? En dat er voor giraffe ‘een’ te veel stond?

Hersenen zijn getraind om fouten in woorden te herstellen

Vergeten letters, te veel woorden, omgedraaide letters: je hersenen zijn erin getraind om er een samenhangend geheel van te maken. Soms ben je je daar bewust van, maar vaak ook niet. Dan lees je dus over een typefout heen. Vooral bij langere teksten, waar je meer wordt ‘afgeleid’ door de inhoud en andere woorden, is de kans groter dat je een typefout over het hoofd ziet.

Fouten zijn niet om trots op te zijn. Maar om te leren, moet je ook fouten (mogen) maken. Zo heb ik onlangs weer geleerd dat ik niet zo arrogant moet zijn dat ik mijn eigen ebook kan redigeren. Daarvoor moet ik ook eerst een ander paar ogen de tekst laten nakijken. Bij typefouten als ‘beeetje’ doet de spellingcontrole overigens ook wonderen.

Er ligt zelfs een gevaar op de loer als je altijd perfecte en foutloze teksten wilt schrijven. De kans is aanwezig dat je er zo veel tijd mee bezig bent, dat die tijd niet opweegt tegen de baat. Of dat de tekst uiteindelijk nooit wordt gepubliceerd. En dat is het ergste wat er met tekst kan gebeuren: geschreven om niet gelezen te worden.

 

 

 

 

Wanneer schrijf je een getal in cijfers en wanneer in letters?

Gepubliceerd door Suzanne Meijles

Wanneer schrijf je een getal in cijfers en wanneer in letters?

De regels op een rij:

In lopende zinnen schrijf je de volgende getallen voluit:

  • 1 tot 20
  • tientallen
  • honderdtallen
  • duizendtallen
  • Je schrijft getallen als cijfers als je schrijft over eenheden.
    Eenheden zijn bijvoorbeeld kilo’s, euro’s en (centi)meters.

     

    Voorbeelden

    Je schrijft bijvoorbeeld:

    “Ze heeft vier kinderen gekregen.”
    “Tweehonderd mensen bezochten onze stand.”
    “Van de dertien aanwezigen, meldden zich er drie af.”

    Maar

    “Ze liep 4 kilometer om thuis te komen.”
    “Onze kat woog 8 kilo.”
    “De lucht wordt 15 meter bovendaks uitgeblazen.”

    Het geheim van een overtuigende tekst

    Gepubliceerd door Suzanne Meijles

    Je hebt vast wel eens een tekst moeten schrijven waarmee je iemand moest overtuigen. Natuurlijk zijn er mensen die dat voor hun beroep doen, maar idereen heeft er wel eens mee te maken. Misschien moet jouw tekst zo veel mogelijk mensen enthousiast maken voor een symposium dat je organiseert of wil je dat gewoon iedereen netjes zijn weekstaten invult.

    Wat je ook je specifieke opdracht mag zijn, het komt erop neer dat je lezer iets doet wat jij wilt. De vraag is nu: hoe schrijf je een tekst die overtuigt en daarmee mensen aanzet tot actie? In dit artikel lees je wat het geheim is van een overtuigende tekst. En hoe jij je tekst met een aantal eenvoudig toe te passen adviezen overtuigend maakt.

    Het geheim van een overtuigende tekst is dat je moet weten dat je lezer lui is. Hij zit niet op jouw tekst te wachten. Is dat een anti-climax? Het is wel waar! En je moet zorgvuldig met die kennis omgaan, het zo inzetten dat het je wat oplevert.

    Je lezer leest jouw tekst het liefste niet! Hij doet alles om maar zo min mogelijk te lezen. Je tekst moet daarom verleiden, prikkelen, snel te lezen zijn én een hapklare boodschap bevatten. Klinkt dat eenvoudig? Misschien, maar het in de praktijk brengen is zeker lastig.

    Daarom geef ik je een aantal praktische handvatten die je kunnen helpen om je tekst meer overtuigingskracht te geven:

    Schrijf kernachtig en gebruik veel wit. Maak het je lezer makkelijk: maak je zinnen en alinea’s kort. Blijf schrappen in je tekst totdat er staat wat je bedoelt. (Vaak is de helft van je oorspronkelijke tekst al genoeg). Gebruik veel wit, want dan kan je lezer eenvoudig ‘scannen’ en overgaan naar een stuk tekst dat hij interessanter vindt. Belangrijke zinnen of woorden vet maken kan hierbij ook helpen (niet te veel, want dat doet het effect teniet).

    Beschrijf de situatie vanuit de lezer en niet vanuit jezelf. Schrijvers zijn ertoe geneigd vanuit hun eigen perspectief te schrijven. Dat boeit de lezer over het algemeen geen zier. Het enige waarin een lezer écht geïnteresseerd is, is hijzelf. Op de een of andere manier moet het hem iets opleveren. Zeg eens eerlijk: waarom lees jij dit artikel? Toch ook omdat je hoopt dat je er iets mee kunt doen?

    Beschrijf de voordelen zó, dat mensen er zin in krijgen. Als je de voordelen van de lezer zó beschrijft dat hij het plaatje voor zich ziet, dan zal hij eerder geneigd zijn om te doen wat jij wilt. Dus liever: “Een bezoek aan het symposium geeft je in één dag een update van alle relevante vakkennis van het afgelopen jaar.” En niet: “Veel sprekers hebben jarenlange ervaring en vertellen over hun onderzoek”.

    Maak het persoonlijk. Schrijf je lezer rechtstreeks aan met je (of u). Schrijf voor één lezer, bijvoorbeeld je favoriete klant, je ideale workshopbezoeker, de meest enthousiaste collega. Je zult zien dat het schrijven gemakkelijker wordt. Maar ook het resultaat is vlotter, directer en persoonlijk.

    Zin gekregen om een overtuigende tekst te schrijven? Ik lees graag wat mijn adviezen je brengen. Je kunt een reactie hieronder plaatsen.

    (c) Suzanne Meijles